کاهش دوام‌دار منابع آب زیرزمینی در کابل، نگرانی‌ها درباره آینده دسترسی باشندگان پایتخت به آب آشامیدنی را افزایش داده است. بررسی‌های تازه نشان می‌دهد که اگر برداشت از آبخوان‌ها با همین روند ادامه یابد، کابل ممکن است تا سال ۲۰۳۰ با کمبود بسیار شدید آب روبه‌رو شود.
گزارش‌های تازه درباره وضعیت آب کابل نشان می‌دهد که سطح آب‌های زیرزمینی این شهر در حدود یک دهه گذشته نزدیک به ۳۰ متر کاهش یافته است. هم‌زمان، میزان برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی به مراتب بیشتر از مقدار آبی است که از طریق بارندگی و ذوب برف دوباره به این منابع بازمی‌گردد.
بر اساس برآوردهای مؤسسه Prosper Global، سالانه حدود ۴۴ میلیون متر مکعب آب بیشتر از میزان تغذیه طبیعی آبخوان‌های کابل برداشت می‌شود. این میزان برابر با بیش از ۱.۵۵ میلیارد فوت مکعب آب است.
یکی دیگر از نشانه‌های جدی بحران، خشک‌شدن نزدیک به نیمی از چاه‌های عمیق کابل عنوان شده است. با کاهش سطح آب، شماری از خانواده‌ها برای دسترسی به آب ناچار شده‌اند چاه‌های خود را عمیق‌تر کنند یا به پمپ‌های عمومی و آب‌رسانی با تانکرها روی بیاورند.
گزارش‌های میدانی همچنین نشان می‌دهد که کاهش آب در بخش‌هایی از کابل به ده‌ها متر رسیده است. کارشناسان، برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی، افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به آب، خشکسالی و کاهش بارندگی و برف را از عوامل اصلی تشدید این وضعیت می‌دانند.
از سوی دیگر، گسترش ساختمان‌ها و سطوح آسفالتی در کابل باعث شده است بخش زیادی از آب بارندگی به‌جای نفوذ به زمین و تغذیه آبخوان‌ها، به‌صورت سیلاب از شهر خارج شود. این مسئله توان طبیعی منابع زیرزمینی برای بازسازی ذخایر آب را بیشتر کاهش می‌دهد.
در حال حاضر بخش بزرگی از باشندگان کابل برای تأمین آب مورد نیاز خود به منابع زیرزمینی وابسته‌اند. به همین دلیل، ادامه کاهش سطح آب می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای زندگی، سلامت و معیشت خانواده‌ها در پایتخت داشته باشد.
برخی برنامه‌ها برای انتقال آب از منابع سطحی و افزایش تغذیه آبخوان‌های کابل مطرح شده است؛ اما کارشناسان تأکید دارند که مدیریت مصرف، جلوگیری از برداشت بی‌رویه و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پایدار آب نیز برای جلوگیری از تشدید بحران ضروری است.
با ادامه روند کنونی، بحران آب کابل تنها به خشک‌شدن چاه‌ها محدود نخواهد ماند و می‌تواند به یکی از جدی‌ترین چالش‌های شهری و انسانی افغانستان در سال‌های آینده تبدیل شود.
#کابل #بحران_آب #آب_زیرزمینی #افغانستان #خشکسالی #محیط_زیست #پناه_پرس
