امروز، در حالی که بسیاری از ما بی‌آنکه فکر کنیم صدایمان را برای بیان احساسات‌مان به کار می‌گیریم، میلیون‌ها انسان در سراسر جهان با دست‌ها، نگاه‌ها و حرکات صورت‌شان دنیای درونی‌شان را به تصویر می‌کشند. امروز روزی است که به این زبان‌های زنده و پرمعنا احترام گذاشته می‌شود.
روز جهانی زبان‌های اشاره از سال ۲۰۱۸ هر سال در ۲۳ سپتامبر برگزار می‌شود؛ روزی که به‌مناسبت تأسیس فدراسیون جهانی ناشنوایان در سال ۱۹۵۱ انتخاب شده است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد این روز را در سال ۲۰۱۷ به رسمیت شناخت تا صدای جامعه‌ای شنیده شود که اغلب در حاشیه گفت‌وگوهای جهانی باقی مانده است.
امسال این روز بار سنگین‌تری از معنا بر دوش دارد. سال ۲۰۲۶ همزمان است با هفتاد و پنجمین سالگرد تأسیس فدراسیون جهانی ناشنوایان، و شعار هفته و روز جهانی امسال «اعلام حقوق بشری افراد ناشنوا» تعیین شده است. این شعار تنها یک جمله رسمی نیست؛ فریادی است برای به‌رسمیت‌شناختن انسانیتی که گاهی در میان سروصدای دنیای شنوا نادیده گرفته می‌شود.
آمارها می‌گویند بیش از هفتاد میلیون انسان در جهان ناشنوا هستند و بیش از سیصد زبان اشاره متفاوت را به کار می‌برند. اما پشت این ارقام، داستان‌های ساده و انسانی نهفته است؛ کودکی که آرزو دارد در مکتب معلمی داشته باشد که زبانش را بفهمد، مادری که می‌خواهد با فرزند ناشنوایش گفت‌وگو کند، و جوانی که تنها می‌خواهد در بازار کار، مثل هر انسان دیگری، فرصت برابر داشته باشد.
سازمان ملل متحد بارها تأکید کرده که زبان اشاره صرفاً ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت و فرهنگ جامعه ناشنوایان است. دسترسی زودهنگام به آموزش زبان اشاره، به گفته این نهاد، در رشد و شکوفایی افراد ناشنوا نقشی حیاتی و بی‌بدیل دارد.
در افغانستان، جایی که زیرساخت‌های آموزشی برای افراد دارای معلولیت هنوز راه درازی در پیش دارد، این روز می‌تواند یادآوری دردناک اما ضروری باشد؛ یادآوری اینکه هنوز فرزندان ناشنوای این سرزمین در بسیاری از مکاتب معلم آموزش‌دیده به زبان اشاره ندارند، و صدای بسیاری از آنان در سکوت جامعه گم می‌شود.
روز جهانی زبان‌های اشاره، در نهایت، دعوتی است ساده اما عمیق: بیایید بشنویم، حتی اگر با گوش نباشد. بیایید ببینیم دست‌هایی را که حرف می‌زنند، و قلب‌هایی را که برای شنیده‌شدن بی‌قرارند. هیچ انسانی نباید به‌خاطر نشنیدن، از حق آموختن، دانستن، و تعلق‌داشتن به این جهان محروم بماند.
منابع: سازمان ملل متحد (UN)، فدراسیون جهانی ناشنوایان (WFD).
#پناه_پرس #روز_جهانی_زبان‌های_اشاره #زبان_اشاره #ناشنوایان #حقوق_بشری
