ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده و شماری از اعضای طالبان را در حال نمایش بستههای دالر امریکایی نشان میدهد، بار دیگر بحثها درباره منابع درآمد و چگونگی انباشت ثروت در میان افراد نزدیک به ساختار قدرت طالبان را داغ کرده است.
انتشار این تصاویر در حالی صورت میگیرد که افغانستان با بحرانهای گسترده اقتصادی، بیکاری، فقر و اعتیاد روبهرو است و شمار زیادی از خانوادهها برای تأمین نیازهای ابتدایی زندگی با مشکلات جدی مواجهاند.
همزمان، گزارشهای مختلف درباره تجارت مواد مخدر، استخراج معادن و مدیریت منابع طبیعی افغانستان، پرسشهایی را درباره شفافیت درآمدهای این بخشها مطرح کرده است. طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها بر مبارزه با مواد مخدر تأکید کردهاند؛
اما منتقدان میپرسند که درآمدهای حاصل از منابع طبیعی و داراییهای عمومی چگونه جمعآوری و مصرف میشود و چه نهادی بر این روند نظارت میکند.
موضوع تجارت مواد مخدر نیز همچنان یکی از بحثبرانگیزترین مسائل افغانستان است. هرچند طالبان مدعی ممنوعیت کشت و تجارت مواد مخدر شدهاند، درباره سرنوشت ذخایر موجود، شبکههای قاچاق و منابع مالی مرتبط با این تجارت پرسشهای جدی مطرح است. با این حال، ادعا درباره انتقال مستقیم درآمد مواد مخدر به حسابهای خصوصی افراد مشخص، بدون ارائه اسناد قابل راستیآزمایی، نیازمند بررسی مستقل است.
در بخش معادن نیز نبود شفافیت کامل درباره قراردادها، میزان استخراج، عواید دولت و نحوه توزیع درآمدها، زمینه انتقادهای گسترده را فراهم کرده است. افغانستان دارای ذخایر قابلتوجه معدنی است، اما بخش بزرگی از مردم همچنان با فقر شدید و نبود فرصتهای اقتصادی پایدار روبهرو هستند.
منتقدان میگویند اگر درآمدهای منابع طبیعی و سایر فعالیتهای اقتصادی بهصورت شفاف مدیریت میشود، باید میزان عواید، قراردادها، دریافتکنندگان امتیازات و محل مصرف درآمدها برای مردم روشن باشد. در غیر این صورت، نمایش پول نقد و ثروت در میان برخی افراد وابسته به قدرت میتواند شکاف میان شعارهای رسمی و واقعیت زندگی مردم را بیش از پیش برجسته کند.
پرسش اصلی همچنان پابرجاست: در کشوری که میلیونها شهروند با فقر، بیکاری و بحران اعتیاد دستوپنجه نرم میکنند، ثروتهای بزرگ و پولهای نقد هنگفت در اختیار چه کسانی قرار دارد و منبع واقعی این داراییها چیست؟
پاسخگویی شفاف به این پرسشها، نیازمند انتشار اسناد مالی، قراردادهای معدنی، گزارش عواید و نظارت مستقل است؛ زیرا بدون شفافیت، هرگونه ادعا درباره منابع ثروت مقامها و افراد نزدیک به قدرت، همچنان در حد ادعا باقی خواهد ماند.
#افغانستان #طالبان #اقتصاد_افغانستان #فقر #معادن_افغانستان #مواد_مخدر #شفافیت #حکومتداری #حقوق_مردم #پناه_پرس
