پناه‌پرس | سه‌شنبه، ۲۷ اکتوبر ۲۰۲۶
امروز، ۲۷ اکتوبر، روز جهانی میراث دیداری و شنیداری است؛ روزی برای یادآوری اهمیت حفظ صداها و تصویرهایی که داستان زندگی انسان‌ها، فرهنگ ملت‌ها و خاطره‌های نسل‌های گذشته را در خود نگه داشته‌اند.
این مناسبت از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در سال ۲۰۰۵ اعلام شد تا آگاهی عمومی دربارهٔ اهمیت حفاظت از میراث دیداری و شنیداری افزایش یابد. شعار امسال این روز، «پنجره‌ای به جهان» است؛ شعاری که نقش این میراث را در شناخت فرهنگ‌های گوناگون و پیوند میان جوامع برجسته می‌سازد.
فلم‌ها، عکس‌های تاریخی، نوارهای صوتی و تصویری و برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی، تنها اسناد ثبت‌شده نیستند؛ آن‌ها صدای مردمی‌اند که شاید دیگر در میان ما نباشند، تصویر رویدادهایی‌اند که تاریخ را شکل داده‌اند و روایتگر زبان‌ها، موسیقی‌ها، سنت‌ها و لحظه‌هایی هستند که بخشی از هویت جوامع را می‌سازند.
گاهی یک صدای ضبط‌شده، خاطرهٔ یک روز تاریخی را زنده می‌کند و گاهی یک تصویر قدیمی، ما را با زندگی نسل‌هایی پیوند می‌دهد که پیش از ما زیسته‌اند. اگر این آثار از میان بروند، بخشی از حافظهٔ مشترک بشریت نیز برای همیشه خاموش خواهد شد.
با این حال، گذشت زمان، فرسودگی نوارها و فلم‌ها، شرایط نامناسب نگهداری و از کار افتادن فناوری‌های قدیمی، این میراث ارزشمند را در معرض نابودی قرار می‌دهد. حفاظت، ترمیم و دیجیتالی‌سازی آرشیف‌ها می‌تواند به ماندگاری این آثار و دسترسی نسل‌های آینده به آن‌ها کمک کند.
یونسکو در سال ۲۰۲۶ از تلاش‌هایی برای حفاظت و دیجیتالی‌سازی میراث مستند در معرض خطر، از جمله حدود ۴۵ هزار نوار صوتی آرشیف رادیوی موگادیشو در سومالیا، یاد کرده است. این مجموعه صداهای زندگی روزمره، خبرها، سخنرانی‌ها، برنامه‌های سرگرمی و موسیقی را در خود دارد و بخشی از تاریخ و هویت این کشور را بازتاب می‌دهد.
روز جهانی میراث دیداری و شنیداری یادآور مسئولیتی مشترک است: نگذاریم صداهای گذشته خاموش شوند و تصویرهای تاریخ در غبار زمان ناپدید گردند. حفظ این میراث، پاسداری از خاطره‌ها، هویت فرهنگی و داستان انسان‌هایی است که هر کدام بخشی از تاریخ جهان را ساخته‌اند.
#پناه‌پرس #میراث_دیداری_و_شنیداری #یونسکو #حافظه_تاریخی #میراث_فرهنگی
